Kaplama Altın Dolandırıcılığı
İlerleyen günlerde, vitrinlerden gelen altınlarda da sahte ürünlerle karşılaşmaya başladık. Gelen duyumlarla birleşince olay netleşti.
Bir firma, piyasada tanınan kuyumcuların ürünlerinin birebir taklitlerini yapıp, onların patentlerini kullanarak belirli bölgelere kullanılmış olarak sattırıyor. O bölgedeki kuyumcular da bu ürünleri silip parlatıp “sıfır” diye satıyorlar.
Güzel giyimli, düzgün konuşan erkek ya da kadınlar bu ürünleri satıyor. Kuyumcu, eski fiyatına alıyor çünkü ürün dışarıdan bakıldığında:
• Güncel model,
• Temiz ve bozulmamış,
• Satılabilir vitrin ürünü gibi görünüyor.
Kuyumcu bunu kesip, eğeleyip test edecek vakit bulamıyor. Bulsa da yapmıyor; kâr fazla. Direkt vitrinde sergiliyor. Ama zamanla foyası ortaya çıkıyor.
“Foya” Ne Demek?
Eskiden elmas montürleri 8 ayar yapılırdı. (Ayar bakır rengine yakındır; taşın ön plana çıkarılması gerekiyor.) Elmas, kesim tekniği dolayısıyla bugünkü kadar parlak olmazdı. Parlaklığı artırmak için taşın altına, yansıtıcı bir tabaka olan “foya” yerleştirilirdi. Elmasın altındaki bu tabaka ışığı yansıtarak taşı daha canlı gösterirdi.
Zamanla foyanın rengi solar, görünmeye başlardı. Bu da taşın aslında o kadar da parlak olmadığını gösterirdi.
Bugün ise vitrinde yeşilimsi, parlak duran 5 mikron altın kaplamalı ürün, zamanla renk değiştirince kuyumcu durumu fark ediyor. Araştırdığında dolandırıldığını anlıyor.
Sonra sağı solu arayıp haber salıyor. O bölgede faaliyet gösteren diğer kuyumcuların da aynı ürünle kandırıldığı ortaya çıkıyor.
Atölyeler ve İşçilik Sistemi
Atölyeler, mağazalara verdikleri altının ve işçiliğin bedelini altın üzerinden fiyatlandırır. Yani yalnızca işçilik değil, ürünün ayarı ve gramajı da sistemin temelidir.
Ayar Oyunu ve Kuyumculukta Sistem Açıkları
Örnek: 1 kilo 14 ayar altın verdiğinizde, 585 gram saf altın (has) elde edersiniz.
Eğer bu altına gram başına +100 milyem (yani %10) eklerseniz, alacağınız altın miktarı 685 gram olur.
Yani, karşılığında alacağınız miktar belli.
Kuyumcunun yapması gereken şu:
- Topladığı geri dönüşüm altınları eritmek,
- Ayar evine vermek,
- Çıkan sonuçla 24 ayar altınla değiştirmek,
- Atölyeciye borçlandığı 685 gramı vermek.
Kuyumcunun Tedirginliği
Ancak iş burada tıkanıyor. Çünkü semtlerde ocak yok. Kuyumcu çareyi Kapalıçarşı’ya gelmekte buluyor.
Ama işçisini gönderemiyor; “çalınır” diye korkuyor. Çünkü eritilen her mal fire verir ve eksilir. Bu kaçınılmazdır.
Ama nasıl olsa borcuna karşılık alacağı için, “zararı atölyeci çeksin” diye işi ona devrediyor.
Atölyeye geliyor; çünkü o birçok noktadan topladığı hurdaları toplu eritiyor. Tek ocak ve ayar parası verecek.